АЗЫРКЫ ЗАМАНДЫН ЭКЗИСТЕНЦИАЛДАРЫ АЛГОРИТМДИК РАЦИОНАЛДУУЛУК ШАРТЫНДА
Ключевые слова:
алгоритмдик рационалдуулук, санарип доору, экзистенциалдар, эркиндик, кооптонуу, күнөө, долбоорлуулук, маани, жоопкерчилик, субъекттүүлүк, ачык-айкындуулук онтологиясы, технология философиясыАннотация
Бул макала санарип доорундагы алгоритмдик рационалдуулук шартында адам болмушунун экзистенциалдык категорияларынын өзгөрүүсүн философиялык талдоого арналган. Алгоритмдик рационалдуулук техникалык курал катары гана эмес, жүрүм-турумду эсептелүүчү процесс катары түшүндүргөн жаңы онтологиялык орнотуу катары каралат. Экзистенциалдык философиянын (Кьеркегор, Хайдеггер, Сартр) алкагында эркиндик, кооптонуу, күнөө, долбоорлуулук, маани жана жоопкерчилик түшүнүктөрү талданат. Санариптик чөйрөдө бул категориялар жоголбой, тескерисинче, өзгөрүп, субъектти ыктымалдык модельге кыскартуунун чегин көрсөтөрү негизделет. Жоопкерчилик автордук акт катары алгоритмдик онтологиянын чеги жана XXI кылымдагы субъекттүүлүктүн шарты катары каралат.
Библиографические ссылки
Бекбоев А. А. (Аскар Абдыкадыр). Адам и Искусственный интеллект (в двух разделах) / Аскар Абдыкадыр. — Алматы: Дарын, 2024. — 350 с. — URL: http://cslnaskr.krena.kg/collections/ru/view/9995/ (дата обращения: 19.02.2026).
Бекбоев А. А. Искусственный интеллект и трансформация мышления: философский анализ // Международный журнал гуманитарных и естественных наук. — 2021. — № 6. — С. 85–94.
Бостром Н. Суперинтеллект: Пути, опасности, стратегии. — М.: АСТ, 2016. — 512 с.
Кьеркегор С. Страх и трепет. — М.: Республика, 1993. — 352 с.
Лекторский В. А. Субъект и познание // Вопросы философии. — 2001. — № 4. — С. 3–15.
Морозов Е. Цифровая диктатура: власть алгоритмов и будущее общества. — М.: Individuum, 2020. — 384 с.
Сартр Ж.-П. Бытие и ничто: Опыт феноменологической онтологии. — М.: Республика, 2000. — 639 с.
Смирнов А. В. Логика смысла и онтология культуры. — М.: Языки славянской культуры, 2011. — 384 с.
Флориди Л. Информационная философия и этика цифровой эпохи. — М.: Логос, 2021. — 420 с.
Франкл В. Человек в поисках смысла. — М.: Прогресс, 1990. — 368 с.
Хайдеггер М. Бытие и время. — М.: Ad Marginem, 1997. — 452 с.
Хоружий С. С. Синергийная антропология: человек в эпоху техноцивилизации. — М.: Институт философии РАН, 2018. — 396 с.
Юдин Б. Г. Человек в мире технологий // Вопросы философии. — 2018. — № 6. — С. 5–17.
Ясперс К. Смысл и назначение истории. — М.: Республика, 1994. — 527 с
