ЕАЭБ ЧӨЙРӨСҮНДӨ КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН ЖАРАНДЫК АВИАЦИЯ ӨНҮГҮҮ ПЕРСПЕКТИВАЛАРЫ
Ключевые слова:
жарандык авиация, авиациялык инфраструктура, аэропорттор, авиакомпаниялар, транспорттук саясат, ЕАЭБ (Евразиялык Экономикалык Биримдик), мамлекеттик жөнгө салуу.Аннотация
Эл аралык жарандык авиациянын өнүгүү тарыхы транспорттук системалардын эволюциясында сапаттык секиришти белгилеп, глобалдашүү процесстеринин ажырагыс бөлүгүнө айланды. Өткөн кылымдын алгачкы он жылдыктарында башталган бул тарыхый жол 1950-жылдарга чейин өлкөлөрдүн экономикалык потенциалына чоң таасир эткен жана дүйнөлүк транспорттук коммуникациялар системасын түп-тамырынан өзгөрткөн негизги тармак статусуна ээ болду. Бүгүнкү күндө аба транспорт тармагы дүйнөлүк рыноктун өзгөрүп турган шарттарына тез реакция берүү жана алдыңкы техникалык чечимдерди киргизүү аркылуу тынымсыз жакшыруу абалында. Бул процесс, айрыкча, Кыргызстандын да, ички континенттик мамлекеттер кирген үчүн, атайын стратегиялык мааниге ээ болуп, аба-транспорттук системанын өнүгүүсү өзгөчө роль ойнойт. Ушул байланышта төмөндөгү аспектерди кароого атайын көңүл бурулду: Кыргызстандагы жарандык авиация тармагынын өнүгүшү, ЕАЭБдагы транспорттук саясатты жүргүзүү, жарандык авиация чөйрөсүндөгү интеграциялык чаралар, Кыргызстандын авиациялык инфраструктура объектеринин өнүгүшү, өлкөнүн авиакомпанияларынын иш-аракети жана алардын өнүгүү перспективалары. Изилдөөнүн максаты – Евразиялык экономикалык биримдик (ЕАЭБ) менен интеграциялоо шарттарында Кыргызстандын жарандык авиациясынын учурдагы абалын жана өнүгүү перспективаларын анализдөө, ошондой эле негизги көйгөйлөрдү жана аларды чечүүдө мүмкүн болгон амалдарды аныктоо. Изилдөөнүн илимий мааниси – евразиялык интеграциянын өнүгүшүн эске алуу
менен тармактын көйгөйлүү маселелерин комплекстүү үйрөнүүдө турат. Кыргызстандагы тармактын конкуренцияга жөндөмдүүлүгүн жогорулатуу үчүн практикалык сунуштар берилет. Кыргызстандын жарандык авиациясынын ийгиликтүү өнүгүшү ЕАЭБдин жалпы рынокторуна ылайыктоону жана технологиялык модернизация камтыган, улуттук жана эл аралык деңгээлдеги координацияланган аракеттерди талап кылат. Макалада тармактын туруктуу өсүшү үчүн чаралардын тизмеси сунушталат, ал өлкөнүн мамлекеттик органдары (тармакты жөнгө салуучулар), авиациялык эксперттер жана илимий коомчулук үчүн пайдалуу болушу мүмкүн.
Библиографические ссылки
Постановление Кабинета Министров Кыргызской Республики от 12.07.2022 г. № 381 «О совершенствовании системы управления гражданской авиацией Кыргызской Республики».
Положение о Государственном агентстве гражданской авиации при Кабинете Министров Кыргызской Республики (утв. Постановлением Кабинета Министров Кыргызской Республики от 12.07.2022 г. № 381).
Официальный сайт Евразийского экономического союза. [Электронный ресурс] URL: https://www.eaeunion.org/#about (дата обращения 25.07.2025).
Официальный сайт Государственного агентства гражданской авиации при Кабинете Министров Кыргызской Республики. [Электронный ресурс] URL: https://caa.kg/ru/about-us (дата обращения 17.03.2025).
Официальный сайт Государственного агентства гражданской авиации при Кабинете Министров Кыргызской Республики. [Электронный ресурс] URL: https://caa.kg/ru/grazhdanskie-aerodromy-kyrgyzskoy-respubliki (дата обращения 18.03.2025).
Официальный сайт Государственного агентства гражданской авиации при Кабинете Министров Кыргызской Республики. [Электронный ресурс] URL: https://caa.kg/ru/aviakompanii-kyrgyzskoy-respubliki (дата обращения 26.07.2025).
Данные Национального статистического комитета Кыргызской Республики [Электронный ресурс] URL: https://stat.gov.kg/ru/statistics/transport-i-svyaz/ (дата обращения 25.07.2025).
Проект постановления Правительства Кыргызской Республики «Об утверждении Концепции развития гражданской авиации Кыргызской Республики на 2021-2025 годы».
Евразийская экономическая интеграция: теория и практика: учебное пособие. - Москва: Проспект, 2023. [Электронный ресурс] URL: https://eec.eaeunion.org/upload/iblock/c9e/Evraziyskaya-ekonomicheskaya-integratsiya-uchebnik.pdf.
Официальный сайт информационного агентства «Eurasia Today» [Электронный ресурс] URL: https://eurasiatoday.ru/kurshevel-po-kyrgyzski-v-karakole/ (дата обращения 21.03.2025).
