Имидазол менен cd(II) нитратынан алынган комплекстин синтези, түзүлүшү жана каситеттери
Ключевые слова:
имидазол, лиганд, кадмий нитраты, комплекстүү кошулмалар, термикалык анализ, рентгенфазалык анализ, ИК спектроскопия жана рентген структуралык анализиАннотация
Аннотация. Иштин максаты – кадмийдин нитраты (II) менен имидазолдон координациялык бирикмесин I синтездөө жана физикалык-химиялык касиеттерин мүнөздөө.
Методдор. I бирикмеси ар кандай физикалык-химиялык ыкмаларды колдонуу менен мүнөздөлгөн: дифференциалдык термогравиметриялык (ДТГ), рентген дифракциясы (РСА) жана инфракызыл спектроскопия (ИК).
Жыйынтыктар. Кадмий (II) нитратынын имидазол менен реакциясы абада туруктуу түссүз кристаллдар катары гексаимидазол кадмий нитраты I комплекс кошулмасын алынды. Рентген дифракциялык анализ I комплексинин триклин системасында R-3 мейкиндик тобу менен кристаллдашаарын көрсөттү. I комплекси гексогональдык элементардык ячейкасында комплекс катиону жана аниону менен түзүлгөн дискреттик чынжырлардан тураары аныкталган. I Комплекс катиону жана аниону структуралык фрагменттеринин упаковкасында нитрат ионунун кычкылтек атомдору менен имидазол –N-H···O пиррол протонунун ортосундагы молекула ичиндеги суутек байланыштары менен байланышып, супрамолекулярдык полимердик тармакты түзөт. I бирикмесинин ИК спектри 1450-1580 см-1 жана 770 см-1 диапазондорунда гетерошакекченин деформациялык жана валенттик термелүүлөрүн көрсөтөт. 3200-2600 см-1 областындагы валенттик термелүүнүн жыштыгы молекула ичиндеги суутек байланыштарынын болушуна байланыштуу. I комплексинин термо ажыроосу 145°C температурада башталат. Термоажыроонун акыркы продуктусу кадмий кычкылы болуп саналат.
Библиографические ссылки
Гарновский А.Д. Осипов О.А., Кузнецов Л.И., Богдашев Н.Н. // «Успехи координационной химии азолов» Успехи химии. М.:1973. В.2, - Т.XLII. - с.77-200
Скорик Н.А., Бухалбцева Е.И., Филиппова М.М. «Соединения кобальта (II), меди(II) и цинка (II) с яблочной кислотой и имидазолом». Вестник Томского государственные университета. Химия. -2015, №2-с 87-100.
Katnani A.D., Papathomas K.I., Drolet D.P., Less A.I. «Thermal decomposition of palladium – imidazole complexes» // Journal jf Thermal analysis. 1989. Vol.35, p.147-152.
Bridson M.E.,Walker W.R. // Imidazolato – bridged Complexes of copper (II). August. I.Chem, 1970,23,1973-1979.
Lundberg B. K. S. Metal complexes with mixed ligands. 3. The crystal structure of an imidazola-to-bridged polynuclear copper (II)-imidazole chloride complex, Cu(С3H3N2)-(C3H4N2N2)2Cl // Acta chem. Scand. – 1972. – № 10. – P. 3902-3912.
Ларинов С.В., Лавренова Л.Г., Икорский В.Н., Шелудякова А.А «Синтез и магнитный свойства комплексов переходных металлов с гетероциклическими азотсодержащими лигандами» // Тез. Всесоюзным Чугаевского совещания по химии комплексных соединений, Красноярск. 1987.-ч.2.-с.441.
Соколов М.Е., Войцеховская С.А., Панюшкин В.Т. «Полимерный магнитный материал, содержащий наночацтицы кобальта». Патент РФ. №2475878, приоритет от 04.08.2011г.
Zheng L., Zhao S., Lin L., Li B., Wu B. // « Syntheses, structures and luminescence of two cadmium entangled coordination polymers based on bis (imidazole) and bis carboxylate ligands // Inorgan. Chem. Commun., -2015, - v. 57 – p 84- 88.
Barsukova M., Goncharova T., Samsonenko D., Dybtsev D., Potapov A. // Sinthesis, crystal structure, and luminescent propertis of new zink(II) and cadmium (II) metal- organic framework based on flexible bis (imidazole-1 –yl) alkane ligands // cristals, 2016, v. c, №10, 132.
Патент РФ 2115653(опублик. 1998г.) «Комплексные соединения замещённых имидазолов, проявляющие антидотную и антигипоксантную активность» Авторы: Скушникова А.И., Домнина Е.С., Титунов Л.А., Чумаков В.В., Баринов В.А., БородовкоВ.К.
Сулайманкулов К.С., Малабаева А.М., Шыйтыева Н., Бердалиева Ж.И., Тоимбетова К.Р. и др. «Дихлоробис (тетраимидазол) меди (II), обладающий антигельминтной активности Патент КР №1954 от 31.03.2017 г.
Yun Gong, Changwen Hu, Hui Li, Wanlong Pan, Xueli Niu, Zhifa Pu «Synthesis and crystal structure of two novel nickel (imidazole) complexes having hydrogen-bonded networks» J.Mol.Struct. , 2005, 740,153
Hai-Liang Zhu, Song Yang, Xiao-Yang Qiu, Zhong-Duo Xiong, Zhong-Lu You, Da-Qi Wang «Hexakis(1H-imidazole-jN3) cobalt(II) dichloride tetrahydrate» Acta Cryst. 2003, E59,1089-1090
Аносов В. Я., Озерова М. И., Фиалков Ю. Я. «Основы физико-химического анализа» – М: Наука, 1976, − 280 с.
Михеева В. И. Метод физико-химического анализа в неорганическом синтезе [Текст] / В.И. Михеева. – М.: Наука, 1975. – 272 с.
Sheldrick G.M.// Asta. Crystallogr. 2008. V.A64№1 P.112.
Аламанова Э.А., Н.К. Шыйтыева., Ж.И. Бердалиева., Абдылдаева Н., Дуйшонбаева А., Абдулаева Ж «Coordination Polymer of Cobalt (ΙΙ) Nitrate with Imidazole: Synthesis, Properties and Crystal Structure» // Journal of Crystallization Process and Technology, 2021, 10, 1-9 Web of science
Bi-Dong Wu, Shi-Wei Wang, Li Yang, Tong-Lai Zhang, Jian-Guo Zhang, Zun-Ning Zhou., «Preparation, Crystal Structure, and Thermal Decomposition of Two Novel Energetic Compounds [Ni(IMI)6] (L)2 (L = ClO4 – and NO3 – ) and one Carbonate Compound [Ni(IMI)6](CO3)·5H2O (IMI = Imidazole)» (2011) Z.Anorg.Allg.Chem. ,637,2252 DOI: 10.1002/zaac.201100279