Имидазол менен cd(II) нитратынан алынган комплекстин синтези, түзүлүшү жана каситеттери

Авторы

  • Кыдырмаева Н.Ш., Аламанова Э.А., Бердалиева Ж.И., Дуйшонбаева А.Т

Ключевые слова:

имидазол, лиганд, кадмий нитраты, комплекстүү кошулмалар, термикалык анализ, рентгенфазалык анализ, ИК спектроскопия жана рентген структуралык анализи

Аннотация

Аннотация. Иштин максаты – кадмийдин нитраты (II) менен имидазолдон координациялык бирикмесин I синтездөө жана физикалык-химиялык касиеттерин мүнөздөө.

Методдор. I бирикмеси ар кандай физикалык-химиялык ыкмаларды колдонуу менен мүнөздөлгөн: дифференциалдык термогравиметриялык (ДТГ), рентген дифракциясы (РСА) жана инфракызыл спектроскопия (ИК).

Жыйынтыктар. Кадмий (II) нитратынын имидазол менен реакциясы абада туруктуу түссүз кристаллдар катары гексаимидазол кадмий нитраты I комплекс кошулмасын алынды. Рентген дифракциялык анализ I комплексинин триклин системасында R-3 мейкиндик тобу менен кристаллдашаарын көрсөттү. I комплекси гексогональдык элементардык ячейкасында комплекс катиону жана аниону менен түзүлгөн дискреттик чынжырлардан тураары аныкталган. I Комплекс катиону жана аниону структуралык фрагменттеринин упаковкасында нитрат ионунун кычкылтек атомдору менен имидазол –N-H···O пиррол протонунун ортосундагы молекула ичиндеги суутек байланыштары менен байланышып, супрамолекулярдык полимердик тармакты түзөт. I бирикмесинин ИК спектри 1450-1580 см-1 жана 770 см-1 диапазондорунда гетерошакекченин деформациялык жана валенттик термелүүлөрүн көрсөтөт. 3200-2600 см-1 областындагы валенттик термелүүнүн жыштыгы молекула ичиндеги суутек байланыштарынын болушуна байланыштуу. I комплексинин термо ажыроосу 145°C температурада башталат. Термоажыроонун акыркы продуктусу кадмий кычкылы болуп саналат.

Библиографические ссылки

Гарновский А.Д. Осипов О.А., Кузнецов Л.И., Богдашев Н.Н. // «Успехи координационной химии азолов» Успехи химии. М.:1973. В.2, - Т.XLII. - с.77-200

Скорик Н.А., Бухалбцева Е.И., Филиппова М.М. «Соединения кобальта (II), меди(II) и цинка (II) с яблочной кислотой и имидазолом». Вестник Томского государственные университета. Химия. -2015, №2-с 87-100.

Katnani A.D., Papathomas K.I., Drolet D.P., Less A.I. «Thermal decomposition of palladium – imidazole complexes» // Journal jf Thermal analysis. 1989. Vol.35, p.147-152.

Bridson M.E.,Walker W.R. // Imidazolato – bridged Complexes of copper (II). August. I.Chem, 1970,23,1973-1979.

Lundberg B. K. S. Metal complexes with mixed ligands. 3. The crystal structure of an imidazola-to-bridged polynuclear copper (II)-imidazole chloride complex, Cu(С3H3N2)-(C3H4N2N2)2Cl // Acta chem. Scand. – 1972. – № 10. – P. 3902-3912.

Ларинов С.В., Лавренова Л.Г., Икорский В.Н., Шелудякова А.А «Синтез и магнитный свойства комплексов переходных металлов с гетероциклическими азотсодержащими лигандами» // Тез. Всесоюзным Чугаевского совещания по химии комплексных соединений, Красноярск. 1987.-ч.2.-с.441.

Соколов М.Е., Войцеховская С.А., Панюшкин В.Т. «Полимерный магнитный материал, содержащий наночацтицы кобальта». Патент РФ. №2475878, приоритет от 04.08.2011г.

Zheng L., Zhao S., Lin L., Li B., Wu B. // « Syntheses, structures and luminescence of two cadmium entangled coordination polymers based on bis (imidazole) and bis carboxylate ligands // Inorgan. Chem. Commun., -2015, - v. 57 – p 84- 88.

Barsukova M., Goncharova T., Samsonenko D., Dybtsev D., Potapov A. // Sinthesis, crystal structure, and luminescent propertis of new zink(II) and cadmium (II) metal- organic framework based on flexible bis (imidazole-1 –yl) alkane ligands // cristals, 2016, v. c, №10, 132.

Патент РФ 2115653(опублик. 1998г.) «Комплексные соединения замещённых имидазолов, проявляющие антидотную и антигипоксантную активность» Авторы: Скушникова А.И., Домнина Е.С., Титунов Л.А., Чумаков В.В., Баринов В.А., БородовкоВ.К.

Сулайманкулов К.С., Малабаева А.М., Шыйтыева Н., Бердалиева Ж.И., Тоимбетова К.Р. и др. «Дихлоробис (тетраимидазол) меди (II), обладающий антигельминтной активности Патент КР №1954 от 31.03.2017 г.

Yun Gong, Changwen Hu, Hui Li, Wanlong Pan, Xueli Niu, Zhifa Pu «Synthesis and crystal structure of two novel nickel (imidazole) complexes having hydrogen-bonded networks» J.Mol.Struct. , 2005, 740,153

Hai-Liang Zhu, Song Yang, Xiao-Yang Qiu, Zhong-Duo Xiong, Zhong-Lu You, Da-Qi Wang «Hexakis(1H-imidazole-jN3) cobalt(II) dichloride tetrahydrate» Acta Cryst. 2003, E59,1089-1090

Аносов В. Я., Озерова М. И., Фиалков Ю. Я. «Основы физико-химического анализа» – М: Наука, 1976, − 280 с.

Михеева В. И. Метод физико-химического анализа в неорганическом синтезе [Текст] / В.И. Михеева. – М.: Наука, 1975. – 272 с.

Sheldrick G.M.// Asta. Crystallogr. 2008. V.A64№1 P.112.

Аламанова Э.А., Н.К. Шыйтыева., Ж.И. Бердалиева., Абдылдаева Н., Дуйшонбаева А., Абдулаева Ж «Coordination Polymer of Cobalt (ΙΙ) Nitrate with Imidazole: Synthesis, Properties and Crystal Structure» // Journal of Crystallization Process and Technology, 2021, 10, 1-9 Web of science

Bi-Dong Wu, Shi-Wei Wang, Li Yang, Tong-Lai Zhang, Jian-Guo Zhang, Zun-Ning Zhou., «Preparation, Crystal Structure, and Thermal Decomposition of Two Novel Energetic Compounds [Ni(IMI)6] (L)2 (L = ClO4 – and NO3 – ) and one Carbonate Compound [Ni(IMI)6](CO3)·5H2O (IMI = Imidazole)» (2011) Z.Anorg.Allg.Chem. ,637,2252 DOI: 10.1002/zaac.201100279

Загрузки

Опубликован

2026-03-21

Как цитировать

Кыдырмаева Н.Ш., Аламанова Э.А., Бердалиева Ж.И., Дуйшонбаева А.Т. (2026). Имидазол менен cd(II) нитратынан алынган комплекстин синтези, түзүлүшү жана каситеттери. КЫРГЫЗ РЕСПУБЛИКАСЫНЫН УЛУТТУК ИЛИМДЕР АКАДЕМИЯСЫНЫН КАБАРЛАРЫ, (11), 194–201. Retrieved from https://ilim.uia.gov.kg/index.php/main/article/view/1205