ЕАЭБ МАМЛЕКЕТТЕРИНДЕГИ ӨНӨР ЖАЙ КООПЕРАЦИЯСЫНЫН КӨЙГӨЙЛӨРҮ
Ключевые слова:
ЕАЭБ, өнөр жай кооперациясы, санариптик экономика, санкциялар, Кыргызстан, Кытай, интеграция.Аннотация
Бул макала Евразия экономикалык биримдигине (ЕАЭБ) мүчө мамлекеттердин өнөр жай кооперациясынын өнүгүү тенденцияларын жана көйгөйлөрүн санариптик трансформация, санкциялык басымдын күчөшү жана дүйнөлүк соода агымдарынын өзгөрүшү шартында изилдейт. Өнөр жай кооперациясы Армениянын, Беларусиянын, Казакстандын, Кыргызстандын жана Россиянын экономикаларынын туруктуулугун, технологиялык эгемендүүлүгүн жана интеграциялык өз ара аракеттенүүсүн камсыздоонун негизги механизми катары каралат. Изилдөөнүн теориялык негизи эл аралык соода, экономикалык интеграция жана инновациялык башкаруу теорияларына негизделген. Методологиялык жактан салыштырма, системалуу жана статистикалык ыкмалар колдонулуп, Евразия экономикалык комиссиясынын (ЕЭК) жана Евразия өкмөттөр аралык кеңешинин расмий документтери — 2021-жылдагы №5 жана 2023-жылдагы №3 чечимдер пайдаланылган. Изилдөөнүн жыйынтыктары көрсөткөндөй, ЕАЭБ өндүрүштүк, технологиялык жана каржылык мүмкүнчүлүктөрдү бириктирген тармактык-интеграциялык өнөр жай модели түзүлүүдө. Кооперациянын артыкчылыктуу багыттары катары машина куруу, металлургия, химия жана жеңил өнөр жай, энергетика жана санариптик өндүрүш белгиленет. Кооперациянын натыйжалуулугу санариптештирүү деңгээлине жана өнөр жай саясатынын шайкеш координациясына түздөн-түз байланыштуу. Негизги тоскоолдуктар катары өндүрүш чынжырларынын фрагментациясы, техникалык стандарттардагы айырмачылыктар, экономикалардын санариптик жетилбегендиги жана чакан жана орто ишканалардын каржылоого чектелген мүмкүнчүлүгү аныкталды. Батыш өлкөлөрүнүн санкциялары жана АКШнын Кытайга карата тарифтик саясаты кошумча чакырыктарды жаратууда, бул ЕАЭБ менен Кытай Эл Республикасынын стратегиялык өнөктөштүгүн күчөтүүдө. Кыргыз Республикасы үчүн ЕАЭБ алкагындагы өнөр жай кооперациясына жана Кытай менен биргелешкен инфраструктуралык долбоорлорго катышуу улуттук өнөр жайды жаңылоонун, санариптик технологияларды киргизүүнүн жана экспорттук потенциалды кеңейтүүнүн жаңы мүмкүнчүлүктөрүн ачууда.
Библиографические ссылки
Glazyev, S. Y., Ivanter, V. V., Makarov, V. L., Nekipelov, A. D., Tatarkin, A. I., Grinberg, R. S., Fetisov, G. G., Tsvetkov, V. A., Batchikov, S. A., Ershov, M. V., Mityaev, D. A., & Petrov, Y. A. (2011). On the strategy of Russia’s economic development. Economic Science of Modern Russia, (3), 7–31.
Retrieved from https://elibrary.ru/item.asp?id=17025501
Karlik, A. E., & Platonov, V. V. (2016). Network organization as a mechanism of industrial development. Problems of Theory and Practice of Management, (9), 92–102. Retrieved from https://elibrary.ru/item.asp?id=26633434
Fukugawa, N. (2006). Determining factors in innovation of small firm networks: A case of cross-industry groups in Japan. Small Business Economics, 27(2–3), 181–193. https://doi.org/10.1007/s11187-006-0010-2
Ivanter, V. V., & Komkov, N. I. (2016). Status and prospects of the development of Russia’s innovation sphere within the RAS Presidium program “Analysis and Forecast of Long-Term Trends of Scientific and Technological Development: Russia and the World.” Modernization. Innovation.
Development (MIR), 1, 76–82. https://doi.org/10.18184/2079-4665.2016.7.1.76.82
Castells, M. (2000). The Information Age: Economy, Society and Culture (O. I. Shkaratan, Ed.). Moscow: Higher School of Economics.
Dyatlov, S. A., Maryanenko, V. P., & Selishcheva, T. A. (2008). Information-network economy: Structure, dynamics, regulation. Saint Petersburg: SPbSUEF.
Weiss, E. H. (1999). Bits, atoms, and the technical writer: The rhetoric of STOP. Asterisk Journal of Computer Documentation, 23(3), 95–101. https://doi.org/10.1145/330595.330602
Schmierl, K. (2007). Transformative capabilities in the “very old economy”: Intersectoral innovation networks and learning alliances. Revue Interventions Économiques, 35, 34–47. Retrieved from http://interventionseconomiques.revues.org/617
Karlik, A. E., & Platonov, V. V. (2015). Organizational and managerial innovations as a reserve for increasing competitiveness of Russian industry. Economic Revival of Russia, (4), 34–44. Retrieved from https://elibrary.ru/item.asp?id=24147840
Powell, W. W. (1990). Neither market nor hierarchy: Network forms of organization. Research in Organizational Behavior, 12, 295–336.
Rothaermel, F. T., & Hess, A. M. (2007). Building dynamic capabilities: Innovation driven by individual-, firm-, and network-level effects. Organization Science, 18(6), 898–921. https://doi.org/10.1287/orsc.1070.0291
Kleiner, G. B. (2015). State–region–industry–enterprise: The framework of systemic sustainability of the Russian economy. Part 1. Economy of Region, 2, 51–58. https://doi.org/10.17059/2015-2-4
Official Documents and Policy Sources of the Eurasian Economic Union (EAEU)
Eurasian Intergovernmental Council. (2021, April 30). Decision No. 5: On the Main Directions of Industrial Cooperation within the Eurasian Economic Union until 2025. Retrieved from http://docs.eaeunion.org/docs/en-us/01429192/err_30042021_5
Eurasian Intergovernmental Council. (2018, November 27). Decision No. 5: On Amendments to the Decision of September 8, 2015, No. 9. Retrieved from http://docs.eaeunion.org/docs/en-us/01422839/icd_28112018_5
Eurasian Intergovernmental Council. (2020, October 9). Directive No. 21: On Joint Mea-sures to Develop Exports. Retrieved from http://docs.eaeunion.org/docs/en-us/01429045/err_06112020_21
Eurasian Economic Commission Council. (2017, December 20). Recommendation No. 3: On Measures to Promote Jointly Produced Goods of Priority Industries to Third-Country Markets. Retrieved from http://docs.eaeunion.org/docs/en-us/01417570/cncr_26122017_3
Free Trade Agreement between the Eurasian Economic Union and its Member States, on the one hand, and the Socialist Republic of Vietnam, on the other hand. Retrieved from http://www.eurasiancommission.org/ru/act/trade/dotp/sogl_torg/Documents/Вьетнам/EAEU-VN%20FTA_rus.pdf
Agreement on the Free Trade Area between the Eurasian Economic Union and the People’s Republic of China. Retrieved from http://www.eurasiancommission.org
Eurasian Development Bank (EDB). (2023). Eurasian Integration Report 2023: Industrial Cooperation and Digital Transformation in the EAEU. Almaty: EDB Analytical Department. Retrieved from https://eabr.org/en/analytics/integration-reports/
Eurasian Economic Commission. (2024). Annual Report on the State of Industrial Cooperation within the EAEU. Moscow: EEC Department of Industrial Policy. Retrieved from https://eec.eaeunion.org
