СПОРТТОГУ СТРЕСС ЖАНА ДИСТРЕСС: ФИЗИОЛОГИЯЛЫК МЕХАНИЗМДЕРИ, АДАПТА- ЦИЯСЫ ЖАНА СПОРТСМЕНДЕРДИН НАТЫЙЖАЛУУЛУГУНА ТААСИРИ
Ключевые слова:
стресс, дистресс, эустресс, спортчу, кортизол, адаптация, психофизиология, спорттук жүк, калыбына келүү, тынчсыздануу.Аннотация
Бул илимий макалада спортчулардагы стресс реакциялары, алардын физиологиялык механизмдери, эустресс менен дистресстин спорттук көрсөткүчтөргө тийгизген таасири, ошондой эле стресс абалдарын баалоо жана оңдоо ыкмалары каралат. Өзгөчө көңүл симпатоадреналдык системанын жана гипоталамус–гипофиз–бийрек үстү безинин огуна, кортизолдун адаптациядагы ролуна, ошондой эле психологиялык жана физиологиялык жөнгө салуу ыкмаларына бурулган. Тренерлер жана спорт дарыгерлери үчүн практикалык сунуштар берилет.
Библиографические ссылки
Селье Г. Стресс без дистресса. — М.: Прогресс, 1979.
Lazarus R.S., Folkman S. Stress, appraisal, and coping. — New York: Springer, 1984.
McEwen B.S. Protective and damaging effects of stress mediators. New England Journal of Medicine, 1998.
Sapolsky R. Why zebras don’t get ulcers. — Holt Paperbacks, 2004.
Назарова Г.Г., Корнилов О.В. Психология стресса в спорте. — СПб.: Питер, 2018.
Weinberg R.S., Gould D. Foundations of sport and exercise psychology. — Human Kinetics, 2019.
Fink G. Stress: concepts, cognition, emotion, and behavior. — Academic Press, 2016.
McEwen B., Wingfield J. The concept of allostasis in biology and biomedicine. Hormones and =Behavior, 2003.